Naast energiebesparing, CCS en de inzet van waterstof is elektrificatie een van de belangrijkste bouwstenen om de industrie te verduurzamen. Belangrijk is dat we de groeiende vraag naar groene elektronen en de duurzame opwekking daarvan met elkaar weten te verbinden. Maar wat is daarvoor nodig en wie durft op kop te lopen? Hierover gingen meerdere industriesessies tijdens het Springtij Forum op Terschelling.

 

Energiecommissaris voor Klimaatakkoord

Als er iets bleek uit de sessies op Terschelling, is dat de urgentie tot elektrificatie in de industrie door iedereen gevoeld wordt. Dat beamen alle coalitiepartners van Wind meets Industry. Gertjan Lankhorst, voorzitter VEMW: “We zoeken elkaar steeds beter op. De vraag is of er voldoende druk op zit. Wie moet de kar gaan trekken en wat verwachten we van de overheid? Ik hoorde ook op Springtij een roep om een Energiecommissaris, zoals de Deltacommissaris. Zo’n commissaris zou de samenhang binnen het Klimaatakkoord moeten borgen.” Want dat er nog veel onrust en mismatches zijn, in ieder geval in elektrificatieland, is duidelijk. Gertjan: “We hebben een programmatische aanpak nodig, met EZK aan de leiding. We moeten niet ieder voor zich het wiel uitvinden, maar juist alles aan elkaar koppelen, ook internationaal. Dat creëert meer zekerheid voor zowel vraag- als aanbodkant. Maar alleen een actieve rol van de overheid is niet voldoende. We moeten als markt ook zelf aan de slag. Daarom zijn we Wind Meets Industry gestart, want we hebben nú een slimme uitwerking nodig. Wind meets Industry doet dat met een concrete actieagenda om de uitrol van wind op zee en elektrificatie in de industrieclusters te koppelen.”

Sessie Meer wind voor de industrie op Springtij 2020

De spelregels zijn vanaf vandaag anders

Meer regie door de overheid kan ook volgens Rob Kreiter, directeur TKI Energie en Industrie, ervoor zorgen dat partijen durven investeren en niet langer op elkaar wachten. “De enige weg naar grote veranderingen, naar het creëren van een nieuwe markt, is door heel radicaal de randvoorwaarden aan te passen. Door te zeggen: ‘De spelregels zijn vanaf vandaag anders. Punt.’ Het creëren van die markt, met die nieuwe randvoorwaarden, kan alleen de overheid doen. De overheid is namelijk de enige die brutaal en heel proactief voor de markt uit investeringen kan doen die op korte termijn niet rendabel zijn.”

 

Breng de gewenste toekomst dichterbij

Rob verwijst naar grote initiatieven als de Tweede Maasvlakte en Schiphol en in de jaren ’60 de gasinfrastructuur, waar dit ook gebeurde. “Belangrijk is dat we samen een visie hebben. Net als bij de programmatische aanpak van Windenergie op zee moeten we vervolgens de gezamenlijke stip de horizon gaan inkleuren. Waar en wanneer heb je wat nodig? En dan: gewoon gaan doen! Want door het te doen, breng je de toekomst die je wenst dichterbij. Als de overheid begint, dan volgt de markt: if you build it, they will come. En ja, dan kunnen we een enkele keer fouten maken die veel geld kosten. Maar investeringen in elektrificatie van de industrie hebben we als maatschappij nodig om te kunnen functioneren. Die infrastructuur voor de industrie is van nationaal belang voor onze toekomstige duurzame economie. Dit vraagt om omdenken, ook voor wat betreft de kosten: deze moet je afwegen tegen de totale maatschappelijke baten en niet bekijken als een cijfer op je energierekening.”

Springtij Forum 2020

Routekaart Elektrificatie in de Industrie van start

De concrete uitwerking van die visie op elektrificatie is inmiddels in gang gezet. Het TKI Energie en Industrie is samen met de elektriciteitssector, de overheid en de industrie gestart met een Routekaart Elektrificatie in de Industrie die duidelijkheid gaat geven aan belanghebbenden. Deze routekaart is naar verwachting begin 2021 gereed. Hilbert Klok, branchespecialist Wind op Zee bij NWEA: “Fijn dat we kunnen bijdragen aan deze routekaart met Wind Meets Industry. Het gaat niet alles duidelijk maken, maar van deze ingewikkelde puzzel is dit wel een belangrijk stukje. Ik zie als belangrijke waarde van deze routekaart dat hij richting gaat geven aan de netbeheerders zodat zij kunnen starten met investeren in de infrastructuur. Zij hebben de langste doorlooptijden en zullen toch de eerste stap moeten zetten.” Voor Marieke Visser, programmamanager Verduurzaming bij Energie Nederland, onderstreept de behoefte aan een Routekaart Elektrificatie de urgentie om de actieagenda van Wind Meets Industry vlot te gaan uitvoeren. “Ik geloof erg in de kracht van een sectoroverstijgende aanpak zoals we met Wind Meets Industry voor ogen hebben. Laten we de dreigende passiviteit omdraaien en kijken naar wat al wel kan en ons focussen op het gewenste resultaat. Wat kun jij al bieden, waardoor de ander ook meekomt? De energietransitie heeft innovatieve aanpakkers nodig met het lef om het oude vertrouwde denken los te laten. Wie durft?”

 

De klankbordgroep voor de Routekaart Elektrificatie kan nog versterking gebruiken. Wie denkt er met ons mee? Meld je aan bij Rob Kreiter, directeur TKI Energie en Industrie, voor meer informatie over deze groep: rob.kreiter@tki-ei.nl.

Van 24 tot 26 september staat Terschelling weer in het teken van festival Springtij. Dit jaar voor de 10de keer. Springtij gelooft dat we een bloeiende aarde nodig hebben voor een goed leven. Om dat te bereiken moeten we de status quo veranderen en samen optrekken, wat betekent dat we over onze eigen grenzen heen moeten stappen. Dit motto sluit direct aan op de gedachte van Wind meets Industry. Daarom is Wind meets Industry partner van Springtij 2020. Samen met de NVDE organiseren wij op donderdag de sessie ‘Meer wind voor de industrie’.

Bekijk hier het volledige programma van Springtij.

Na de lancering van de Wind meets Industry actieagenda op 1 juli is de stuurgroep van Wind meets Industry voortvarend aan de slag gegaan met het zoeken van partners voor de acties. Daarnaast heeft een grote groep mensen zich gemeld vanuit het bedrijfsleven om ook actief mee te werken aan de acties in de actieagenda. Voor de eerste acties zijn inmiddels partners gevonden. De komende zomer zal gebruikt worden om samen met alle betrokken partijen verder vorm te geven aan alle acties. Dit zal eind augustus tot een volledig plan van aanpak leiden wat wij dan zullen presenteren.

Samenwerking met Klimaatakkoord

De samenwerking tussen de windsector en de industrie is al eerder benoemd in het Klimaatakkoord, alleen niet zo specifiek. In de werkgroep Power2heat van het Klimaatakkoord wordt er echter al enige tijd gesproken over elektrificatie van de industrie. De barrières voor verdere uitrol worden hier dan ook besproken.

Door gezamenlijk met deze werkgroep op te trekken voor verschillende onderwerpen kunnen we breed gedragen stappen maken.

Betrokkenheid vanuit de windsector en industrie

Naar aanleiding van de oproep tijdens de lancering hebben enkele tientallen mensen zich gemeld om ook actief mee te werken aan de acties uit de actieagenda. Iedereen heeft zich aangemeld voor specifieke onderwerpen waaraan zij kunnen bijdragen. De komende zomer wordt gebruikt om te kijken hoe we de expertise van iedereen optimaal kunnen inzetten voor de acties uit de actieagenda.

Aan het einde van de zomer presenteren wij het volledige plan van aanpak voor de acties. Zodra dit plan van aanpak rond is zullen wij de personen die zich hebben aangemeld ook persoonlijk benaderen om te bespreken hoe wij de samenwerking met hen precies vorm kunnen geven.

Wil je ook meewerken, maar heb je je nog niet aangemeld? Dat kan nog steeds! Laat hier je gegevens achter, en we nemen je mee in de uitvoering van de actieagenda.

 

Wij kijken terug op een zeer geslaagde lancering van Wind Meets Industry met actieve deelname van vele mensen. We hebben veel vragen en reacties binnengekregen die tijdens de lancering niet aan bod konden komen. Daarom hebben we al deze vragen samengevoegd tot acht vragen waarmee we antwoord geven op de meest besproken thema’s

1. Wat is het doel van de kennissessies?

Samenwerken begint bij elkaar beter leren begrijpen. De Wind meets Industry coalitie wil kennisdelen tussen de industrie- en windsector gaan faciliteren, waardoor investeringsafwegingen in beide sectoren duidelijker worden. Dit kan aan de hand van gesprekken, bezoeken of casusvoorbeelden. Zo kunnen bedrijven die al samenwerken uitleggen hoe ze dat gedaan hebben. Barrières voor een succesvol elektrificatieproject kunnen juist weer worden gedeeld. De kennissessies gaan niet over het delen van concurrentiegevoelige data, maar over de overwegingen en factoren die in beide sectoren spelen.

2. Kijken jullie naar de korte- of de lange termijn (of allebei)?

Kansen en barrieres kunnen per sector of zelfs per bedrijf enorm uiteenlopen. De coalitie heeft korte- en lange termijn uitdagingen gescheiden in haar Actie agenda. In sommige sectoren wordt bijvoorbeeld nog hard gezocht naar nieuwe innovatieve technieken om te kunnen elektrificeren. De coalitie wil kennisinstellingen betrekken bij Wind meets Industry om die lange termijn elektrificatie-uitdagingen verder te verkennen.

3. Hoe willen jullie gaan werken aan de afstemming tussen vraag en aanbod?

De coalitie wil gezamenlijke groeiplannen voor vraag en aanbod ontwikkelen. Daarbij willen we geen dubbel werk leveren, maar voortborduren op de verschillende ideeën over infrastructuurplanning die er al liggen, zoals de industriële clusterplannen die in het koploperprogramma worden gemaakt en het advies van de Taskforce Infrastructuur Klimaatakkoord Industrie (TIKI). De coalitie richt zich op het samenbrengen van informatie over de vraag naar en aanbod van windenergie en ziet de overheid als aangewezen partij om de regie hierin te nemen en passende beleidsinstrumenten te ontwikkelen voor een slimme afstemming van vraag en aanbod, bijvoorbeeld via een routekaart elektrificatie.

4. Hoe willen jullie ervoor gaan zorgen dat er ook tijdig infrastructuur beschikbaar is?

Op basis van gezamenlijke groeiplannen krijgt de netbeheerder meer zekerheid om tijdig infrastructuur te ontwikkelen. Ook wil de coalitie samen met de netbeheerders oplossingen vinden voor barrieres voor de tijdige aanleg van infrastructuur. Daarnaast is bekostiging van die infrastructuur een belangrijk aspect. De coalitie wil daarom samen met de overheid en de netbeheerders de impact van de nettarieven op investeringen in (hybride) elektrificatie inzichtelijke maken.

5. Elektrificatie of waterstof?

De coalitie zet zich in voor succesvolle directe en indirecte elektrificatie, zoals het produceren van waterstof met groene elektriciteit via elektrolyse. Beide opties zijn – naast andere – belangrijke verduurzamingsopties voor de industrie. Hiervoor is toegang tot voldoende, betaalbaar en betrouwbare hernieuwbare elektriciteit noodzakelijk. De windsector gaat wil dit gaan leveren. Daarnaast zullen ook andere opties, zoals CCS (o.a. voor blauwe waterstof) en energiebesparing een belangrijke rol spelen naast elektrificatie. Wij realiseren ons dat dit een opgave voor de lange termijn is, en daarom is het juist zo belangrijk om plannen af te stemmen. Er is bovendien nog meer nodig: de ondersteuning voor deze verduurzamingsopties moet worden verbreed en verbeterd, vanuit bestaande subsidiemechanismen zoals de SDE++, maar ook vanuit Europese wet- en regelgeving. Daar willen de sectoren samen optrekken, bijvoorbeeld door in de bestaande cross-sector werkgroep Power-to-Heat – die valt onder het Uitvoeringsoverleg Elektriciteit van het klimaatakkoord – voorstellen uit te werken.

6. Hoe zorgen jullie ervoor dat de markten voor vraag en aanbod beter op elkaar worden afgestemd?

Bij de industrie zit nog veel aarzeling om lange termijncontracten af te sluiten voor stroomafname, terwijl de windsector juist op zoek is naar lange termijn toezeggingen om haar businesscase rond te krijgen. Daar waar tegengestelde belangen zijn, wil de coalitie verder met elkaar in gesprek, juist op bedrijfsniveau. De industrie is divers en ieder bedrijf heeft een andere behoefte: daarom zijn maatwerkoplossingen belangrijk. De sectoren willen ook verder in gesprek gaan met financiers om samen nieuwe, innovatieve businessmodellen te bedenken waarbij kunnen risico’s worden verkleind en meer verspreid over de keten. Een voorbeeld is verder onderzoeken of industriële bedrijven kunnen en willen mee-investeren in windenergie.

7. En hoe zit het met de kansen en bedreigingen van flexibiliteit?

De coalitie zet zich in voor een flexibeler energiesysteem dat leveringszekerheid en betaalbaarheid borgt. Flexibiliteit aan de vraagkant moet zich nog verder ontwikkelen. De coalitie wil zich richten op de barrieres voor de industrie om flexibiliteit te gaan leveren, maar ook op de kansen die het de industrie kan bieden, met name door samen te werken met de energiesector. Ook hier liggen kosten en opbrengsten meestal niet bij dezelfde partij, en daarom is samenwerking in de keten nodig. Verder onderzoek naar de kansen wil de coalitie samen oppakken met de netbeheerders.

8. Kijken jullie ook nog verder naar andere sectoren?

Wind meets Industry begint bij de windsector en de industriële clusters. Er zijn veel vragen gesteld over raakvlakken met andere sectoren en initiatieven. In principe gaat Wind meets Industry daar niet over. Tegelijk zien we ook dat wij onderdeel zijn van een complexe puzzel, dus waar dat logisch lijkt zullen wij meedenken om andere problemen te helpen oplossen. Er zijn diverse raakvlakken met andere sectoren en overleggen, zoals het Noordzeeoverleg, clusterplannen en Regionale Energie Strategieën (RES’en). Ook internationaal zijn er ontwikkelingen met Vlaanderen en Noordrijn-Westfalen. De komende maanden gaan wij onderzoeken hoe en met wie we onze coalitie kunnen verbreden. De coalitie maakt daar zoveel mogelijk gebruik van en haakt graag vertegenwoordigers van deze initiatieven aan. Als je ideeën hebt over het versnellen van de energietransitie of het verbeteren van cross-sectorale samenwerking, schroom dan niet om je hier bij ons te melden. Wij staan open voor nieuwe ideeën en mensen die met ons aan de slag willen met de elektrificatie van de industrie en de verduurzaming van de elektriciteitsvoorziening.

Op woensdag 1 juli werd de coalitie Wind Meets Industry, met bijbehorende actieagenda, gelanceerd in een bijzonder online event. Hiermee is een grote stap gezet om de duurzame energievoorziening te versnellen. Steunend op een brede achterban presenteerde de coalitie van Energie-Nederland, NWEA, VEMW en de Topsector Energie een actieagenda om de industriële vraag naar groene energie te koppelen aan het grootschalige aanbod van wind op zee. Door niet op elkaar te wachten maar de handen actief ineen te slaan, leggen de partijen het missende puzzelstukje uit het Klimaatakkoord: de verbinding tussen de vraag- en aanbodzijde van duurzame energie.

Lees hier de gepresenteerde actieagenda!

Event gemist? Geen probleem, je kijkt het hier terug:

X

Om de gebruiksvriendelijkheid van onze website en diensten te optimaliseren maken wij gebruik van cookies.
Lees voor meer informatie ons privacy verklaring!

Cookie settings

Below you can choose which kind of cookies you allow on this website. Click on the "Save cookie settings" button to apply your choice.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.